Μπορούσε ο πίθηκος να φανταστεί την ύπαρξη του υπολογιστή...; Ερωτευμένος ίσον μεγαλοφυής...

Συνέχιζα να αγαπάω τον Μπόρϊα μη ερωτικά, πολύ, δημιουργούσαμε μαζί το περιοδικό μας. Εκείνος όμως, δάσκαλος.
Σε ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία διάβασα το εξής: «Η πλήρη ανάπτυξη της δημιουργικότητας του κάθε ανθρώπου είναι κάτι που ξεχωρίζει τον άνθρωπο του σήμερα από τον άνθρωπο του μέλλοντος έτσι ακριβώς όπως ξεχώριζε η εργασία τον άνθρωπο από τον πίθηκο».
Αυτή η φράση είναι μεγάλη.
Γιατί μπορούσε άραγε ο πίθηκος να φανταστεί την ύπαρξη του υπολογιστή;
Τι είναι όμως η δημιουργικότητα;
Όλοι οι άνθρωποι έχουν στη ζωή τους κορυφαίες στιγμές δημιουργίας. Όταν είμαστε ερωτευμένοι. Στο ημερολόγιό μου έχω αντιγραμμένη τούτη τη φράση του μεγάλου Ρώσου θεατράνθρωπου Στανισλάβσκι: «Ο έρωτας είναι σαν την τέχνη. Σε μία μοναδική στιγμή έχεις το συναίσθημα ότι όλα τα έχεις καταλάβει, ότι μπορείς να ξεπεράσεις τα όρια σου». Πόσες φορές το έχει νιώσει ο καθένας μας;
Αλλά και οι άνθρωποι που δεν είναι καλλιτέχνες μπορούν να δημιουργήσουν κάτι το μεγαλοφυή: όμορφες ανθρώπινες σχέσεις. Οι γονείς δημιουργούν τα παιδιά τους...
Ο κάθε άνθρωπος είναι εν δυνάμει ιδιοφυΐα. Γιατί μεγαλοφυής είναι εκείνος που απλά αξιοποιεί όλη τη δυναμικότητα του ανθρώπινου μυαλού.
Θα το κάνουν άραγε οι άνθρωποι του μέλλοντος;
Θα απελευθερώσουν τις τεράστιες τους δυνατότητες;

Να ένα σλοβάκικο ποίημα του ποιητή Ιβάν Στρπκα:

Πληρώνουμε τις παλιές μας φαντασιώσεις.
Οι ενήλικες επιστρέφουν στην παιδική τους ηλικία
(μάλλον σε αυτό το κομμάτι της ζωής τους που έτσι το ονομάζουμε)
το ίδιο όπως σ’ ένα κλειστό και χαμένο πια παρελθόν
ο φορέας του οποίου στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.
Στην παιδική ηλικία (στα παιδιά γενικότερα)
αυτοί οι τελειωμένοι (και τελειωτικά οροθετημένοι) άνθρωποι
κρατάνε την απόσταση του Μεγάλου.
Την πασπαλίζουν άλλοτε με μεγαλύτερο, άλλοτε με μικρότερο στρώμα ζάχαρης.
Μέλωμα τυφλό και κολλώδες. Δεν μπορώ αλλιώς να το ονομάσω
παρά μωρότητα και συναισθηματική πορνογραφία.
Σε τελευταία ανάλυση - η καταστροφή, η απόρριψη τελειωτικά μέσα μας του παιδιού
αυτό ως φράγμα στους ενήλικες στέκεται
να είναι πάντα ανοιχτοί στον κόσμο,
στα νέα ερεθίσματα.
Να μεγαλώνουν συνέχεια.
Σαν παιδιά μπορούμε στις παιδικές χαρές του φεγγαριού να είμαστε,
σαν ενήλικες επιστρέφουμε στη Γη.
Ακριβώς αυτό το συνεχές ανακάτεμα της γης με το φεγγάρι
πλάθει την ποθητή μας μορφή.
Αυτή μπορεί να μας αλλάξει.
Όλους μας.

Υ. Γ. Από το κλαδί που κρέμεται στην ομίχλη πάνω από το κεφάλι μου έκοψα έναν καρπό.
Είναι γλυκός σαν λωτός (βλ. Όμηρος)
Νομίζω ότι μεγαλώνω
Σε χαιρετώ
Δικός σου J.

Θυμάστε πως αισθανόσασταν με τα παιδικά παιχνίδια; Θυμάστε το αίσθημα ενός βαθιού ενδιαφέροντος, μίας απεριόριστης χαράς, το αίσθημα ότι όλος ο κόσμος είναι δικός σας επειδή μπορεί να τον αγκαλιάσει η φαντασία σας;
Τέρψις το λέγανε οι αρχαίοι Έλληνες;
Κάποτε όλοι μας είχαμε τη δύναμη να πετύχουμε αυτό που φανταζόμασταν. Να γίνουμε εφευρέτες, καλλιτέχνες, εξερευνητές άγνωστων χώρων, αστροναύτες, αρχαιολόγοι…
Γιατί;
Γιατί σαν παιδιά ήμασταν ερωτευμένοι με την ανάπτυξή μας.
Μα τι κάνουμε σαν μεγάλοι; Βήμα προς βήμα σκοτώνουμε την ικανότητά μας να παίζουμε. Το ίδιο και των παιδιών μας. Τους λέμε συνεχώς: μην από δω, μην από κει, κάτσε φρόνιμα, μην πηδάς, μην ακουμπάς, μην γελάς τόσο δυνατά, μη λερώνεσαι, μην κάνεις τρέλες, μην κάνεις χαζές ερωτήσεις… Όλα αυτά είναι οι καθημερινές σφαλιάρες στα ταλέντα των παιδιών, στην επιθυμία τους να ανακαλύπτουν, να δημιουργούν, στον ενθουσιασμό τους.
ΠΡΕΠΕΙ λεει να «εκπρεποβόμαστε».
Να πνίγουμε το θετικό εγωισμό της αυτόανάπτυξης…
Εκτός από την παιδική ηλικία έχουμε ακόμα μία ευκαιρία: Πως γινόμαστε μεγαλοφυής στις στιγμές του έρωτα;
Να το μυστικό της αυτόανάπτυξης. Τις στιγμές που νιώθουμε ερωτευμένοι ΘΕΛΟΥΜΕ να τα δώσουμε όλα και όλα να τα πάρουμε. Να δώσουμε όλες τις δυνατότητες μας, όλες τις δυνάμεις μας. Και όχι μόνο αυτές που έχουμε τη δεδομένη στιγμή αλλά και αυτές που θα αναπτύξουμε, που επιδιώκουμε να αποκτήσουμε. Και ακριβώς έτσι διευρύνουμε τις δυνατότητές μας. Βήμα το βήμα.
Νομίζω ότι ο Μαρξ ήταν ένας από τους μεγαλύτερους εγωιστές του κόσμου. Το σύνθημά του ήταν: Να δουλέψω για όλο τον κόσμο! Δεν είναι πράγματι φοβερά εγωιστικό να θέλει κάποιος να δουλέψει για όλο τον κόσμο; Αλλά δεν δουλεύει τελικά αυτός που δουλεύει για όλο τον κόσμο ταυτόχρονα για το εαυτό του; Για την προσωπική του χαρά;
Πως φτάνει κανείς στην ανάγκη να δουλεύει για όλο το κόσμο;
Ο παιδικός εγωισμός της αυτοανάπτυξης είναι οροθετημένος. Σκοντάφτει στο σημείο όπου εξαντλείται η αγάπη για τον εαυτό του. Και ο εγωισμός της αυτοανάπτυξης του νεαρού ανθρώπου σκοντάφτει εκ’ νέου στα επόμενα όρια, εκεί που εξαντλούνται οι δυνατότητες να αγαπά τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Μόνο η αγάπη για τους ανθρώπους γενικά, για τους ανθρώπους του κόσμου, μας απελευθερώνει από τα όρια που έχουμε μέσα μας. Μόνο αυτός ο συνεχής πόθος για αγάπη, για αρμονία μεταξύ του δούνε και λαβείν κάνει τις δυνατότητές μας απεριόριστες.
Και έτσι ο εγωισμός της αυτοανάπτυξης αναιρείται με το γεγονός ότι δεν υπάρχει αυτό-ανάπτυξη ενήλικου έξω από την κοινωνικά χρήσιμη εργασία.
Είναι φυσικό να δημιουργείς εγωιστικά για τη δική σου πνευματική ικανοποίηση. Η χαρά και το πάθος που νιώθεις επιστρέφεται εκ νέου στον άνθρωπο, στους ανθρώπους, στην ανθρωπότητα…
Η εργασία μου στην Πρεσβεία δεν μου δίνει εμένα καμία πνευματική ικανοποίηση. Εκτός από τις προάλλες. Έσωσα μία δεκαεξάχρονη την οποία ανάγκαζαν να εκπορνεύεται. Την έφεραν στη Θεσσαλονίκη με την υπόσχεση ότι θα γίνει μοντέλο, ένα αθώο ξανθό πλάσμα. Όταν ο Από τη χώρα μας νταβατζής της την πούλησε σε έναν Έλληνα στην Αθήνα, και εκείνη μας πήρε μεσάνυχτα τηλέφωνο από το ξενοδοχείο, την συμβούλεψα να πάρει ταξί και να έρθει στην Πρεσβεία πριν να γυρίσει στο ξενοδοχείο το καινούργιο της αφεντικό που πανικοβλήθηκε και την άφησε μόνη γιατί έστειλα εκεί το τμήμα ηθών… Τα καταφέραμε - την ίδια μέρα μας πήρε η Interpol ότι ήδη τους ψάχνουν.
Συμβαίνουν πολλά απίστευτα πράγματα σε μία Πρεσβεία. Προχθές ήρθε ένας Έλληνας, να σώσουμε λεει μία πόρνη Τσέχα. Την ερωτεύτηκε - είναι η πρώτη γυναίκα που είχε, μα η καημένη έχει αιμορραγίες και υποφέρει. Μόνη της όμως δεν ΘΕΛΕΙ να τα παρατήσει. Μας ικετεύει να κάνουμε κάτι, να της βρούμε δουλειά, είναι πολύ ικανή, θα μπορούσε να κάνει την κατάσκοπο… Διασκέδασα πικρά με την αφέλεια του. Προσπάθησα να τον συμβουλέψω να πείσει την ίδια να μας πάρει τηλέφωνο από το κινητό του, όχι όχι, εκείνη δεν ξέρει τίποτα…
Κατά τα άλλα βουνό από υποχρεώσεις χάρτινης φύσεως. Ο Πρόξενος πήρε καινούργιο αυτοκίνητο και το τελωνείο ΘΕΛΕΙ πολλά χαρτιά. Να μην ξεχάσω τίποτα. Τι άγχος!
Πρέπει να αντέξω ακόμα εφτά μήνες μέχρι να πάρω επίδομα ανεργίας… Και μετά… μετά θα γράψω άλλα δύο μυθιστορήματα. Και ένα σοβαρό ιδεολογικό βιβλίο. Και θα προσπαθήσω να τρυπώσω σε κανένα περιοδικό. Αλλά όχι μόνιμα. Το μόνιμο σε περιορίζει πνευματικά…
Και ας ενθουσιάζομαι κάθε φορά με το καινούργιο.

Υ.Γ. Αύριο για πρώτη φορά ο μεγάλος Σλοβάκος βιολόγος κια συγγραφεάς Gustav Murin θα παρουσίασει τη μουσική απεκόνιση της ακολουθίας του DNA στο φεστιβάλ λογοτεχνίας.